Ελλάδα 1960. Το ψωμί της ξενιτιάς είναι πικρό

Μετά τον Β΄ Π.Π. η Ελλάδα βιώνει την τραγικότερη περίοδο της ιστορίας της.
Ανεργία, κοινωνική ανασφάλεια και ανέχεια μαστίζουν κυρίως τα κατώτερα οικονομικά στρώματα, που πάντα ήταν εργάτες – αγρότες.
Ymath2

Διέξοδος για τους περισσότερους που δυστυχούσαν, η μετανάστευση. Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδάς, Αυστραλία, Βέλγιο, κυρίως όμως η Γερμανία.
Το 1960 υπογράφεται η συμφωνία συνεργασίας μεταξύ του Έλληνα Πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή και του Γερμανού Καγκελάριου Κόνραντ Άντεναουερ, “Περί απασχολήσεως Ελλήνων εργατών στη Γερμανία”, η συμφωνία προέβλεπε μόνο νέους ηλικίας από 18 ως 35 ετών. Μπροστά στη φτώχεια το οικονομικό αδιέξοδο η Γερμανία φάνταζε παράδεισος.
Είναι η εποχή της μεγάλης εξόδου. Θα μεταναστεύσουν στη Γερμανία περισσότεροι από ένα εκατομμύριο νέοι Έλληνες.
Η Ελλάδα αποψιλώνεται από το πιο ζωντανό και δυναμικό εργατικό δυναμικό της.
Νέοι και παιδιά που έζησαν και ανδρώθηκαν μέσα στη φρίκη του πολέμου, δελεασμένοι από τ’ αγαθά που υπόσχονταν η μακρινή αυτή χώρα, χωρίς πολλούς ενδοιασμούς και χωρίς εναλλακτικές λύσεις άλλωστε, ετοιμάζονται για τη μετανάστευση.
Οι σιδηροδρομικοί σταθμοί του ΣΕΚ Λαρίσης και Θεσσαλονίκης τις Κυριακές το βράδυ που αναχωρούσε το τρένο για Μόναχο, ήταν ολόγεμάτοι  από τους ταξιδιώτες και τους συγγενείς που θα τους αποχαιρετούσαν με δάκρυα στα μάτια κουνώντας το λευκό μαντήλι.
Ταξίδευαν σαν εμπορεύματα, άυπνα σακιά, στοιβαγμένοι ο ένας επάνω στον άλλον. Τα τρένα γεμάτα, έμπαιναν στο σταθμό του Μονάχου κι άφηναν εκεί το φορτίο, που κατανέμονταν σε ομάδες και στη συνέχεια κατευθυνόταν στα εργατικά παζάρια, ανάλογα με τασυμβόλαιά τους, που ήταν συντεταγμένα στα μέτρα του ισχυρού, με το κατώτερο ημερομίσθιο και χωρίς τα δικαιώματα και παροχές που απολάμβαναν οι Γερμανοί εργάτες.
Υπογράφουν συμβόλαιο για ένα χρόνο και ύστερα από εξονυχιστικές ιατρικές εξετάσεις από Γερμανούς γιατρούς, για επιβεβαίωση της καταλληλότητας τους από απόψεως υγείας, αναχωρούν από το χωριό η την πόλη τους για το άγνωστο, γεμάτοι προσδοκίες, ελπίδες και όνειρα.

Δεν σκέφτηκαν γονείς, παιδιά ή σύζυγο, πήγαν και σκορπίστηκαν σε όλες τις γωνιές της Γερμανίας. Εκεί θα συναντούσαν μύριες όσες δυσκολίες. Θα ζήσουν ομαδικά σε μικρά δωμάτια, θα δουλέψουν κάτω από σκληρές συνθήκες για να εξοικονομήσουν χρήματα για να στείλουν στην οικογένεια στην Ελλάδα.
Ωστόσο, το γερμανικό κράτος δεν δεσμεύεται από τη συμφωνία που είχε υπογραφεί. Η Γερμανία δεν παραδέχτηκε ποτέ ότι αποτελούσε χώρα υποδοχής οικονομικών μεταναστών. Δεν αναγνώριζαν οικονομικά ή πολιτικά δικαιώματα σε κανένα ξένο εργάτη, διότι η συμφωνία είχε τον πως η παραμονή τους ήταν προσωρινή.
Στο καθημερινό τους λεξιλόγιο προστέθηκε η λέξη gastarbeiter = φιλοξενούμενος εργάτης, που με τα χρόνια θα πάρει ρατσιστικές διαστάσεις.
Τα παιδιά αυτών των ανθρώπων ήταν τα αθώα θύματα. Έμεναν πίσω στερημένα από πατέρα ή και μάνα τις περισσότερες των περιπτώσεων, το ρόλο αυτό έπαιζαν η γιαγιά, ο παππούς και πολλές φορές οι θείοι.
Δεν ήταν εύκολο να μάθουν νέα των παιδιών τους, για να ταξιδέψουν στην πατρίδα τα έξοδα πολλά,  τηλέφωνα τότε δεν υπήρχαν, μόνο από τα γράμματα μαθαίνανε τα νέα από τα παιδιά τους. Η γιαγιά ζωγράφιζε το χεράκι του μωρού πάνω στο χαρτί και από εκεί έβλεπαν πόσο μεγάλωσε το παιδί τους, αφού έκαναν δύο και τρία χρόνια να το δούνε.
Μαρτυρία μιας μάνας:
Μόλις γεννήθηκε η κόρη μου την πήγα και την άφησα στην Ελλάδα στην μητέρα μου. Την έφερα στη Γερμανία όταν ήταν τεσσάρων χρόνων. Μπήκαμε σε αντίθετες βάρδιες με τον άντρα μου και την κρατήσαμε κοντά μας. Όμως αυτά τα χρόνια του χωρισμού σημάδεψαν την ζωή μας. Τώρα η κόρη μας είναι 42 χρονών και ανάμεσα μας υπάρχει μια ψυχρότητα, υπάρχει μια απόσταση, ενώ με τη δεύτερη κόρη μας που την είχαμε συνέχεια κοντά μας δεν συμβαίνει το ίδιο.
Οι περισσότεροι Έλληνες δεν μπόρεσαν να προσαρμοστούν στον τρόπο ζωής στη Γερμανία. Λίγα χρόνια αργότερα οι πλειοψηφία των μεταναστών που μπόρεσαν με τις οικονομίες τους να αγοράσουν στην “ελλαδίτσα” ένα διαμερισματάκι επέστρεψαν μετά το 1974. Δεν δυσκολεύτηκαν να βρουν εργασία ούτε να προσαρμοστούν.
Τα δύσκολα είχαν περάσει πια.
Αφιερωμένο στον εξάδελφό μου Γιάννη..
Πηγές: 1) Επτά ημέρες 13/12/1998 αφιέρωμα. ¨Η μετανάστευση στη Γερμανία¨ Εκδ. Εφημερίδα Καθημερινή.
2) Ελένη Δεληδημητρίου – Τσακμάκη. “Τα δέντρα που δεν ρίζωσαν”. Εκδ. University studio press.
Μπορεί να σας ενδιαφέρει

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More

Για να ξέρετε: Την 1η Μαΐου 2018 θα ενημερώσουμε την Πολιτική απορρήτου και τους Όρους χρήσης, ώστε να είναι πιο σαφείς και να καλύπτουν τη νέα νομοθεσία περί προστασίας του απορρήτου στην Ευρώπη. Επιλέξτε Αποδοχή για να μας ενημερώσετε ότι συμφωνείτε με τις αλλαγές. Μάθετε περισσότερα.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο