Κ. Ιωάννου: “Η έμφυλη βία είναι ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο” – Πόσο επηρέασε η πανδημία

Αναμφίβολα η έμφυλη βία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα της σύγχρονης κοινωνίας. Τα περιστατικά σεξουαλικών παρενοχλήσεων που είδαν το φως της δημοσιότητας το τελευταίο διάστημα τόσο στον πανεπιστημιακό χώρο όσο και στο καλλιτεχνικό στερέωμα αποτελούν επιβεβαίωση των διαστάσεων του προβλήματος στη χώρα μας.

Συνέντευξη: Ναπολέων Παπαδόπουλος

Πώς, όμως, μπορεί να οδηγηθεί κάποιος σε τέτοια συμπεριφορά; Η πανδημία προκαλεί αύξηση των φαινομένων αυτών; Στα παραπάνω ερωτήματα, όπως και σε πολλά ακόμη που σχετίζονται με την αύξηση των φαινομένων έμφυλης βίας, απαντά στο ThessToday.gr η διευθύντρια του Διεθνούς Ινστιτούτου Κυβερνοασφάλειας (CSIi), κλινική εγκληματολόγος, σύμβουλος οικογένειας και υποψήφια διδάκτωρ Εγκληματολογίας στο πανεπιστήμιο του Essex, Κέλλυ Ιωάννου.

Ε: Κ. Ιωάννου, το τελευταίο διάστημα σημειώνεται ένα “κύμα” αποκαλύψεων φαινομένων έμφυλης βίας. Η πανδημία επηρεάζει τέτοιες συμπεριφορές;

Α: Η έμφυλη βία είναι ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο. Κατά τη διάρκεια της καραντίνας υπήρξαν αναφορές για αύξηση των περιστατικών βίας κατά των γυναικών. Αυτό ίσως μπορεί να αποδοθεί στο γεγονός ότι οι γυναίκες ήταν αναγκασμένες να παραμείνουν πολλές ώρες εντός της οικίας τους. Ωστόσο, είμαι ιδιαίτερα επιφυλακτική όταν αναφερόμαστε σε στατιστικά που σχετίζονται με την εγκληματικότητα και τις παραβατικές συμπεριφορές και αυτό γιατί δεν μπορούμε να γνωρίζουμε με ακρίβεια αν όντως υπήρξε αύξηση των κρουσμάτων ή αν υπήρξε αύξηση των καταγγελιών από τον εγγύτερο κύκλο των θυμάτων (π.χ. συγγενείς, γείτονες) που ήταν σε θέση λόγω εγκλεισμού να γίνουν μάρτυρες τέτοιων συμβάντων.

Ε: Ποιοι είναι οι παράγοντες που οδηγούν σε τέτοιες συμπεριφορές;

Α: Υπάρχει πληθώρα παραγόντων οι οποίοι μπορούν να συμβάλλουν και να οδηγήσουν σε τέτοια φαινόμενα. Η φτώχεια, η έλλειψη εκπαίδευσης και η έλλειψη υγειονομικής περίθαλψης, οι ψυχικές διαταραχές και η χρήση ουσιών είναι μερικοί από τους παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνιση και αύξηση της έμφυλης βίας. Τα στερεότυπα φύλου συνδράμουν επίσης σημαντικά στην αναπαραγωγή του φαινομένου. Τέτοιου είδους στερεότυπα χρησιμοποιούνται συχνά για να δικαιολογήσουν τη βία κατά των γυναικών. Οι κυρίαρχες πολιτιστικές νόρμες συχνά υπαγορεύουν ότι οι άνδρες είναι επιθετικοί, ελεγκτικοί και κυρίαρχοι, ενώ οι γυναίκες είναι υπάκουες, υποτακτικές και εξαρτώνται από τους άνδρες. Πρόκειται για βαθιά ριζωμένες ιδέες στην κοινωνία οι οποίες είναι εφάμιλλες με τη σεξουαλική αντικειμενοποίηση της γυναίκας, την εμμονή σε υποτιθέμενους βιολογικούς ρόλους των φύλων και τις γενικότερες σεξιστικές αντιλήψεις του πληθυσμού. Μέσα στην κουλτούρα του βιασμού η αντρική έκφραση βίας θεωρείται κάτι φυσιολογικό, σωστό, βιολογικά λογικό, ακόμη και επιθυμητό. Ταυτόχρονα η γυναικεία υποταγή αντιμετωπίζεται ως χάρισμα και απαιτούμενο χαρακτηριστικό της θηλυκότητας. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο, τα θύματα έμφυλης βίας κατηγορούνται και αμφισβητούνται σχετικά με τη θυματοποίησή για αυτό και δυσκολεύονται να μιλήσουν ανοιχτά για το τι έχουν βιώσει.

Ε: Μπορούν να υπάρξουν τέτοιου είδους συμπεριφορές σε όλους τους τομείς της καθημερινότητας και στο διαδίκτυο;

Α: Ναι, μπορούν να υπάρξουν και συμβαίνουν όλο και πιο συχνά. Με την είσοδο του διαδικτύου και των νέων τεχνολογιών στις ζωές μας έχουν προκύψει νέες νεοαναδυόμενες μορφές βίας κατά των γυναικών. Αυτές σχετίζονται ειδικότερα με τη διαδικτυακή παρενόχληση (cyber-harassment), η οποία σχετίζεται με ανεπιθύμητα σεξουαλικά μηνύματα, ακατάλληλες/προσβλητικές προσβάσεις σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης. Ακόμη μία μορφή έμφυλης βίας που ευνοείται μέσω της χρήσης της τεχνολογίας είναι η εμμονική διαδικτυακή παρακολούθηση (cyberstalking) με την αποστολή επίμονων μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και ελέγχου των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Η τρίτη μορφή έμφυλης βίας που εκδηλώνεται μέσω διαδικτύου είναι η μη συναινετική διανομή σεξουαλικού υλικού, η οποία περιλαμβάνει τη δημοσίευση φωτογραφιών/βίντεο σεξουαλικού υλικού χωρίς τη συγκατάθεση του ατόμου που εμφανίζεται σε αυτό, προκαλώντας σοβαρές ζημιές σε πολλούς τομείς της ζωής του θύματος.

Ε: Με αφορμή τη “θύελλα” αποκαλύψεων των τελευταίων ημερών, τι πιστεύετε πως οδήγησε στις αποκαλύψεις και τι στην αποσιώπηση για μεγάλο χρονικό διάστημα;

Α: Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η βία, είτε είναι σωματική, λεκτική, σεξουαλική είτε ψυχολογική, δεν παύει να είναι μια μορφή εξουσίας που επιβάλλεται στο άτομο για τη διατήρηση του ελέγχου της σχέσης και της συμπεριφοράς του θύματος και πρόκειται για παραβίαση των δικαιωμάτων του ατόμου. Σε όλες τις περιπτώσεις η προβολή ενός τέτοιου ιδιαίτερου γεγονότος μόνο εύκολη δεν είναι, εφόσον το άτομο που έχει υποστεί μια μορφή βίας και στην προκειμένη περίπτωση αναφερόμαστε στο γυναικείο φύλο, είναι ψυχολογικά “αναστατωμένο”, η ψυχολογική υπόσταση έχει κλονιστεί και “παγώνει” μη μπορώντας να αντιδράσει. Μέχρι που περνάει ο καιρός, αρχίζει να συνειδητοποιεί αυτό το οποίο έχει συμβεί, προσπαθεί να το αποδεχτεί με όλο της το “είναι” νιώθοντας έτοιμη να το μοιραστεί με τον κοινωνικό της περίγυρο.

Ε: Τέλος, τι πρέπει να αλλάξει στην ελληνική κοινωνία για να εξαλειφθούν αυτά τα περιστατικά;

Α: Η κοινωνία οφείλει από μεριά της να παρέχει κάθε δυνατή υποστήριξη, ειδικά σε θέματα που αφορούν βία απέναντι σε ένα άλλο άτομο. Αρχικά, είναι καλό να πραγματοποιηθούν εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού σχετικά με τις καθημερινές όψεις της έμφυλης βίας όπως επίσης και να διαθέσουν πόρους για λειτουργία Συμβουλευτικών Κέντρων και Ξενώνων, όσον αφορά γυναίκες θύματα κακοποίησης/παρενόχλησης αλλά και δωρεάν νομική και ψυχολογική υποστήριξη. Ακόμη, να παρθούν μέτρα πρόληψης για την καταπολέμηση αρνητικών στερεοτύπων και προσαρμογή των μηχανισμών επιβολής του νόμου με ειδικά όργανα σε κάθε επιχείρηση/φορέα/ οργανισμό στα οποία μπορούν να απευθύνονται τα θύματα για καταγγελία. Είναι ιδιαίτερα ευχάριστο γεγονός ότι όλο και περισσότερες γυναίκες σπάνε τη σιωπή τους ενάντια σε κάθε είδους έμφυλης βίας. Διδάσκουν με αυτόν τον τρόπο στα μικρά κορίτσια ότι κακοποιητικές συμπεριφορές δεν θα πρέπει να γίνονται αποδεκτές και δεν θα πρέπει να αποσιωπούνται. Οφείλω όμως να επισημάνω στους γονείς των μικρών αγοριών ότι φέρουν και εκείνοι μεγάλη ευθύνη κατά  την ανατροφή τους σε μία πατριαρχική κοινωνία. Σε κάθε περίπτωση η κοινωνία θα πρέπει να παρέχει ασφάλεια και ισότητα σε όλα της τα μέλη.

Μπορεί να σας ενδιαφέρει

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More

Για να ξέρετε: Την 1η Μαΐου 2018 θα ενημερώσουμε την Πολιτική απορρήτου και τους Όρους χρήσης, ώστε να είναι πιο σαφείς και να καλύπτουν τη νέα νομοθεσία περί προστασίας του απορρήτου στην Ευρώπη. Επιλέξτε Αποδοχή για να μας ενημερώσετε ότι συμφωνείτε με τις αλλαγές. Μάθετε περισσότερα.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο