Οδηγός ψυχικής επιβίωσης στο δεύτερο lockdown

Ένας κουρασμένος λαός, με ένα εξαντλημένο σύστημα υγείας, σε ένα δεύτερο lockdown, είναι ένας κακός συνδυασμός. Η ψυχολογική κούραση, όταν διαχειρίζεται κάποιος μία κρίση, οδηγεί σε φόβο, πανικό και βιαστικές πρόχειρες αποφάσεις.

Ρεπορτάζ: Κωνσταντίνα Χαϊνά

Σαφέστατα, τα παραπάνω είναι λογικά, αλλά και ταυτόχρονα πολύ επικίνδυνα, όταν στην απέναντι πλευρά, βρίσκεται ένας φονικός «αόρατος» εχθρός. Πολλά φαίνεται να άλλαξαν από το πρώτο lockdown μέχρι και σήμερα, και στην ψυχική υγεία των ανθρώπων.

Η πίεση της επιβίωσης, με τον καιρό, μας ώθησε πέρα από τα όριά μας, και έχουμε φτάσει μίλια μακριά από τα όρια που πιστεύαμε πως είχαμε βάλει.

«Δεν υπάρχει αμφιβολία, πως ο κόσμος έχει κουραστεί. Εξαντλούνται σιγά-σιγά όχι μόνο τα οικονομικά αποθέματα, που είναι μια μεγάλη αγωνία του κόσμου, αλλά και τα ψυχικά. Ο κάθε άνθρωπος έχει το δικό του βαθμό ψυχικής ανθεκτικότητας στο άγχος, την απειλή, στα δύσκολα αισθήματα, γι’ αυτό και παρατηρούμε διαφορές στον τρόπο αντιμετώπισης και διαχείρισης των καταλυτικών γεγονότων, όπως είναι μια πανδημία, από άνθρωπο σε άνθρωπο, ανάλογα στο αν είναι ευάλωτος, αν π.χ. βγαίνει από ένα διαζύγιο ή βρίσκεται σε μια δύσκολη σχέση, την ηλικία, την κατάσταση της υγείας του, ή την οικονομική του κατάσταση» αναφέρει η σύμβουλος Ψυχικής Υγείας, Πέννυ Μηλιά*, στο Thesstoday.gr. 

Βέβαια, πέρα από την πραγματική απειλή, τον φόβο για την ζωή, υπάρχει και μία τεράστια αλλαγή και στην καθημερινότητά μας, από το πιο απλό έως και το πιο σύνθετο πράγμα που κάναμε μέσα στην ημέρα μας.

«Ξυπνάμε το πρωί και δεν πάμε στην δουλειά μας, δεν πάνε τα παιδιά μας στο σχολείο, δεν συναντούμε τους ηλικιωμένους γονείς μας, ούτε τους φίλους μας, οι περισσότερες από τις αγαπημένες μας συνήθειες, ασχολίες, διασκεδάσεις και συνδέσεις είτε απαγορεύονται, είτε έχουν φορτωθεί με το τεράστιο βάρος της αβέβαιης απειλής: Κι αν κολλήσω; Κι αν κολλήσω κάποιον δικό μου; Κι αν δεν τα καταφέρω; Το άγχος μας μεγαλώνει ακόμα περισσότερο το γεγονός ότι η λύση δεν βρίσκεται στον έλεγχο μας, ούτε καν στον έλεγχο των ειδικών».

Φυσικά όλες αυτές οι σκέψεις και τα αισθήματα, στον περισσότερο κόσμο δεν είναι συνειδητά. Όλα φαίνεται να αλλάζουν, προσθέτει η κ. Μηλιά, και όχι από δική μας επιλογή, και φυσικά για τους περισσότερους, όχι προς το καλύτερο. «Εκδηλώνονται όμως με την μορφή ενός διάχυτου άγχους, ή και αγχώδεις διαταραχές, κρίσεις πανικού, κατάθλιψης, επεισόδια ανεξέλεγκτου θυμού αλλά και σωματικών ασθενειών που επιβαρύνονται από το στρες.

Υπάρχουν ανησυχητικές μελέτες που δείχνουν υψηλά ποσοστά απόπειρας αυτοκτονίας και ενδοοικογενειακής βίας κατά την διάρκεια της καραντίνας. Το κόστος στην ψυχική υγεία ειδικά των ήδη επιβαρυμένων ή ευάλωτων ομάδων είναι μεγάλο».

koronoios

Η «δεύτερη καραντίνα» στην Ελλάδα, έχει ένα βασικό χαρακτηριστικό, ακριβώς ότι είναι η δεύτερη φορά. Πολλοί θεωρούν πως είμαστε ήδη εξοικειωμένοι και καλύτερα προετοιμασμένοι από την πρώτη φορά, με το εμβόλιο να βρίσκεται, αυτή τη φορά, πολύ κοντά.

«Σε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης όπως αυτή, εκτός από τα ψυχικά αποθέματα παίζουν ρόλο και τα πραγματικά υποστηρικτικά δίκτυα μιας κοινωνίας να την αντιμετωπίσει. Αυτό πάλι καθρεφτίζεται σε ένα κομμάτι του κόσμου που προσαρμόζεται πιο εύκολα στη νέα πραγματικότητα, είναι πιο ανθεκτικό και έχει ψυχικά αποθέματα – για παράδειγμα το πλήθος του κόσμου που περίμενε υπομονετικά ώστε να κάνει το τεστ στην παραλία της Θεσσαλονίκης ήταν μια εντυπωσιακή εικόνα. Φυσικά ο κόσμος έχει ανάγκη να νιώθει ασφαλής και φροντισμένος» τονίζει η κα. Μηλιά.

Βέβαια, από την άλλη πλευρά, υπάρχει και το συναίσθημα της «προσωπικής αποτυχίας». Πολύς κόσμος, σύμφωνα με την κα. Μηλιά, βιώνει ως μαρτύριο, το γεγονός να περάσει τον ίδιο αποκλεισμό για δεύτερη φορά. Νιώθουν πως, τα έκαναν όλα σωστά, και τιμωρούνται με τον χειρότερο τρόπο και κυρίως άδικα.

Ο διακεκριμένος ψυχολόγος Richard Lazarus υποστήριζε ότι σημαντικοί παράγοντες για να ξεπεράσουμε μια κρίσιμη κατάσταση είναι αν νιώθουμε πως μπορούμε να την ελέγξουμε, αν είμαστε σίγουροι για το πώς και πότε θα τελειώσει, αν είναι ζωτικό για εμάς να την ξεπεράσουμε και αν έχουμε ξαναζήσει κάτι παρόμοιο στο παρελθόν.

Η πανδημία Covid-19 χαρακτηρίζεται από το ανεξέλεγκτο, την κρισιμότητα για την επιβίωση μας, την αβεβαιότητα και το πρωτόγνωρο της κρισιμότητας για τις δικές μας γενιές, κάτι που ίσως εξηγεί γιατί μας είναι τόσο δύσκολα διαχειρίσιμη και τόσο στρεσογόνος.

Σχετικά με τους «αρνητές» της μάσκας δεν είναι εύκολο να ψυχολογήσει κάποιος το «προφίλ» τους και το λόγο του τρόπου της αντίδρασής τους. Ο καθένας έχει την προσωπική του ιστορία με τις αιτίες της και τις αντιφάσεις της.

«Σημαντικοί ψυχικοί μηχανισμοί που έχουμε αναπτύξει οι άνθρωποι για να βρίσκουμε ψυχικά αποθέματα και για να αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες είναι οι ψυχικές άμυνες.

Μια από αυτές ονομάζεται άρνηση και είναι η πρώτη στην οποία καταφεύγουμε συχνά όταν πενθούμε μια απώλεια.

Όσο το άτομο βιώνει ως απίθανο να έχει τη δύναμη να σταματήσει μόνο του ξαφνικά την πανδημία, τον πόλεμο, πράγματα που σημαίνουν ότι το συνολικό πρόβλημα βρίσκεται εκτός του προσωπικού μας ελέγχου, τόσο θα υπάρχουν άνθρωποι που καταφεύγουν στην άρνηση, ως άμυνα σε μια δυσβάστακτη δική τους ψυχική πραγματικότητα».

Τέλος, η κα. Μηλιά, έδωσε τις δικές της συμβουλές στο Thesstoday.gr, για την αντιμετώπιση του δεύτερου lockdown, ώστε να περάσει όσο πιο «εύκολα» γίνεται.

Συγκεκριμένα, αναφέρει «η δράση για την καλύτερη διαχείριση των στοιχείων που είναι στον έλεγχό μας, όπως στοιχεία της καθημερινότητας μας μπορεί να οδηγήσει σε θετικά συναισθήματα όπως η ικανοποίηση, η υπερηφάνεια που τα καταφέρνουμε και η ασφάλεια, που συμβάλλουν στην ψυχική υγεία.

Χρειάζεται να ενδυναμώνουμε τα πιο θετικά ή / και λιγότερο αρνητικά συναισθήματα και να φροντίσουμε τον εαυτό μας σε ό,τι νιώθουμε πως έχουμε ανάγκη.

Το βασικό είναι να μην το παίζουμε γενναίοι, όταν έχουμε ανάγκη στήριξης. Η ψυχοθεραπεία είναι ταμπού στην Ελλάδα και αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλοί άνθρωποι που θα είχαν βοηθηθεί και ωφεληθεί αν ζητούσαν βοήθεια νωρίς, να είχαν λιγότερα προβλήματα αργότερα.

Για τους υπόλοιπους, νιώθω ότι ξέρουμε κάπως σαν βασικά βήματα τα εξής: Δεν χάνουμε επαφή με τους οικείους και τους φίλους μας, εστιάζουμε στα θετικά, αποσπούμε το μυαλό μας από την υπερπληροφόρηση και τις αρνητικές πτυχές, δεν παραμελούμε την αυτοφροντίδα μας, ενισχύουμε σε χρόνο και ενέργεια ό,τι μας δίνει δύναμη και ελπίδα.

*Η Πέννυ Μηλιά είναι σύμβουλος ψυχικής υγείας, ψυχοθεραπεύτρια. Παρέχει υπηρεσίες στο γραφείο της στο Κουκάκι και διαδικτυακά στο pennymilia.gr.

Μπορεί να σας ενδιαφέρει

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More

Για να ξέρετε: Την 1η Μαΐου 2018 θα ενημερώσουμε την Πολιτική απορρήτου και τους Όρους χρήσης, ώστε να είναι πιο σαφείς και να καλύπτουν τη νέα νομοθεσία περί προστασίας του απορρήτου στην Ευρώπη. Επιλέξτε Αποδοχή για να μας ενημερώσετε ότι συμφωνείτε με τις αλλαγές. Μάθετε περισσότερα.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο