Dark Tourism: Τα «διαμάντια» που κρύβει ο «σκοτεινός» τουρισμός

Dark Tourism ή αλλιώς σκοτεινός τουρισμός σε ελληνική μετάφραση είναι μια μορφή τουρισμού που στην Ελλάδα αναπτύσσεται και στον κόσμο αποτελεί ήδη τάση.

Ρεπορτάζ: Βιβή Κοτσαπουϊκίδου

Τι είναι το Dark Tourism

Dark Tourism ορίζεται ο τουρισμός που έχει να κάνει με μέρη που έχουν ιστορική σημασία και συνδέονται με κάποια τραγωδία, τον θάνατο ή ακόμα και σκοτεινά μυστικά. Ουσιαστικά τα μέρη αυτά αποκτούν την αξία τους από τα γεγονότα που τα στιγμάτισαν και την πλούσια ιστορική τους αξία.

Ανά τον κόσμο, τα πιο γνωστά μέρη είναι τo Ground Zero στη Νέα Υόρκη όπου έπεσαν οι δίδυμοι Πύργοι την 11η Σεπτεμβρίου, το Άουσβιτς στην Πολωνία με την βάναυση ιστορία των Εβραίων, το Μουσείο Ολοκαυτώματος στην Ουάσιγκτον, το Κολοσσαίο στη Ρώμη για τις ιστορικές του μάχες, το Peace Memorial Park στη Χιροσίμα μετά τη ρίψη της ατομικής βόμβας, καθώς και η πόλη Πρίπιατ στην Ουκρανία που βρίσκεται σε απόσταση «αναπνοής» από το εργοστάσιο του Τσέρνομπιλ και παραμένει έρημη από το 1986 και μετά.

Dark Tourism στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα δεν είναι λίγοι οι προορισμοί που ανταποκρίνονται στην τάση του «σκοτεινού τουρισμού».

Κυριότερο παράδειγμα είναι το νησί της Σπιναλόγκας, το οποίο φιλοξένησε για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα ασθενείς της νόσου του Χάνσεν (λέπρας), με σκοπό την απομόνωση τους από τους υγιείς.

Επίσης χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι τα νησιά Γυάρος και Μακρόνησος, που χρησίμευσαν ως τόποι φυλακών και βασανιστηρίων για τους πολιτικούς κρατούμενους, κατά τη διάρκεια της Χούντας και της διακυβέρνησης Παπαδόπουλου.

Τέλος, θα μπορούσαν να αναφερθούν το Συμμαχικό Βρετανικό Στρατιωτικό Νεκροταφείο Δοϊράνης, αλλά και το χωριό Κερδύλια στις Σέρρες όπου εκτελέστηκαν περισσότεροι από 200 άντρες από Γερμανούς στρατιωτικούς ως αντίποινα στις 17 Οκτωβρίου 1941 και από τότε το χωριό παραμένει ακατοίκητο.

Dark Tourism στην Θεσσαλονίκη

Η Θεσσαλονίκη, δε θα μπορούσε να λείπει ως προορισμός από το Dark Tourism ως μια πόλη που έχει ζήσει μαρτυρικές στιγμές και τεράστιες καταστροφές.

Η λίστα μεγάλη, όμως σίγουρα ξεχωρίζουν, το κοιμητήριο της Ευαγγελίστριας, τα κοιμητήρια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, το Μνημείο Ολοκαυτώματος στην πλατεία Ελευθερίας, ο Λευκός Πύργος που λειτούργησε ως φυλακή επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, το μνημείο της δολοφονίας του Γρηγόρη Λαμπράκη, το Γεντί Κουλέ, καθώς και το Εβραϊκό Μουσείο.

«Υπάρχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον για το Dark Tourism» δήλωσε στο ThessToday η Νένη Δινάκη, Ιστορικός και υποψήφια διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και πρόσθεσε «ωστόσο δεν έχουν μελετήσει τι είναι ακριβώς, για να μελετήσουν και τα ανάλογα μνημεία της Θεσσαλονίκης».

«Τώρα τελευταία παρατηρώ ότι έχει αναπτυχθεί ο κοιμητηριακός τουρισμός» επισήμανε η κ. Δινάκη, η οποία διατηρεί σελίδα στο Facebook για τον «σκοτεινό τουρισμό». Μεγάλο ενδιαφέρον για παράδειγμα συγκεντρώνουν τα στρατιωτικά κοιμητήρια, όπως αυτό του Ζέιτενλικ στους Αμπελόκηπους.

Στην ερώτηση για το ποια μνημεία αξίζει να αναδειχθούν στην Θεσσαλονίκη, η απάντηση της Νένης Δινάκη, ήταν οι Μακεδονικοί Τάφοι που υπάρχουν στην πόλη και οι περισσότεροι δεν γνωρίζουμε την ύπαρξη τους, καθώς και το μνημείο του Μούσα Μπάμπα στην Πλατεία Τερψιθέας στην Άνω Πόλη.

«Κομμάτια του Dark Tourism είναι επίσης ο κοιμητηριακός τουρισμός, το λεγόμενο Ghost Tourism που ασχολείται με φαντάσματα, το Prison Tourism που ακολουθεί φυλακές, το Battlefield Tourism με περιοχές που έχουν γίνει μάχες όπως για παράδειγμα το Ρούπελ, Disaster Tourism που μιλάει για φυσική καταστροφή ή καταστροφή μετά από ανθρώπινη παρέμβαση, αλλά και όλα τα μέρη που έχουν γίνει βασανισμοί και θυρριωδίες», ανέφερε η κ. Δινάκη.

«Ο άνθρωπος δεν έχει μόνο την ανάγκη της χαράς» τόνισε η Νένη Δινάκη ως προς το γιατί το Dark Tourism ελκύει τόσο κόσμο. «Υπάρχει η ανάγκη να δουν και την θλίψη μέσα από την ιστορία». «Η ανάδειξη όλων των μνημείων ισάξια, θα βοηθήσει τον «σκοτεινό τουρισμό»», υπογράμμισε.

Dark Tourism και Social Media: Σύμμαχος ή ασέβεια;

Τα social media είναι η προέκταση του εαυτού μας τα τελευταία χρόνια. Πως όμως αυτά έχουν επηρεάσει τον τουρισμό;

«Σήμερα, η τουριστική βιομηχανία έχει μετασχηματίσει δραματικά από mass market σε niche market εξατομικευμένων προϊόντων που απευθύνονται σε πολύ συγκεκριμένα κοινά, προκειμένου να ανταποκριθεί στις αναδυόμενες ανάγκες, επιθυμίες και απαιτήσεις των νέων ταξιδιωτών. Μαζί με τη μεταβαλλόμενη φύση των τουριστικών εμπειριών, τα καταναλωτικά πρότυπα των τουριστών που σχετίζονται με τα τουριστικά προϊόντα έχουν μετατοπιστεί από το γενικό ενδιαφέρον στον τουρισμό ειδικού ενδιαφέροντος τα τελευταία χρόνια με βασικό ερέθισμα τα social media», δήλωσε στο ThessToday ο Δημήτρης Δημητριάδης , Social Media Lecturer & Digital Futurist.

«Αναμφισβήτητα, ο τουρισμός ειδικού ενδιαφέροντος είναι το πιο εμφανές και ταχύτερα αναπτυσσόμενο φαινόμενο, αντίθετα με τον μαζικό τουρισμό που βρίσκεται σε παρακμή. Επομένως, ο νέος ταξιδιώτης επικεντρώνεται σε νέες μορφές τουρισμού που περιλαμβάνουν ασυνήθιστα ταξίδια, θεματικά, νέες δραστηριότητες ή χόμπι. Αντίστοιχα ο σκοτεινός τουρισμός είναι ένας από τους τύπους του τουρισμού ειδικού ενδιαφέροντος. Όντας ουσιαστικά μια εξειδικευμένη τάση ταξιδιού, οι σκοτεινοί τουρίστες προτιμούν να επισκέπτονται τα μέρη όπου σημειώθηκαν δραματικά γεγονότα στο παρελθόν, όπως ο πόλεμος, μια τρομοκρατική επίθεση, βασανιστήρια, στρατόπεδο φυλακών κα», πρόσθεσε για τον «σκοτεινό τουρισμό» ο κ. Δημητριάδης.

Ωστόσο το τελευταίο διάστημα έχουν δημιουργηθεί συζητήσεις γύρω από αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που αφορούν ιστορικά μέρη τα οποία ανήκουν στο Dark Tourism, όπως για παράδειγμα μετά τη προβολή της σειράς Chernobyl του HBO, όπου δεκάδες influencers έσπευσαν στο εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο με κίνδυνο ακόμα και της ίδιας τους της ζωής, για μια φωτογραφία.

«Η ανάπτυξη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, έχει ισχυρό αντίκτυπο στο τουριστικό μάρκετινγκ γενικότερα. Πιο συγκεκριμένα, η αποτελεσματική χρήση των social networks μπορεί να μεταβάλει τον παραδοσιακό τρόπο προώθησης ενός σκοτεινού προορισμού δημιουργώντας διαφορετικούς τρόπους να βιώσεις ταξιδιωτικές εμπειρίες. Ο σύγχρονος ταξιδιώτης αντλεί έμπνευση για ένα ταξίδι κατά ένα πολύ μεγάλο ποσοστό μέσα από ένα ψηφιακό ερέθισμα – μια online ιστορία που θα του τραβήξει την προσοχή να ασχοληθεί με ένα προορισμό.Η δίκη μας δουλειά, σαν επαγγελματίες του ψηφιακού τουριστικού marketing είναι στοχεύσουμε σωστά αυτόν τον τύπο ταξιδιώτη που θα τον αγγίξει η σκοτεινή ιστορία που έχει να πει ο τόπος, να ταξιδέψει και να μοιραστεί την εμπειρία του στα social media. Ακούω συχνά, αντικρουόμενες απόψεις, για το αν πρέπει ένας σκοτεινός προορισμός να αποτελεί θέμα έκθεσης στα social media, πόσο σωστή είναι μια σέλφι σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης, ή ένα τόπο τραγωδίας… Δεν πρέπει να μπλέκουμε την συναισθηματική φόρτιση που μπορεί να έχει μια τραγωδία με την casual έκθεση που παίρνει ένας προορισμός μέσα από τα social media. Είναι “καθήκον” του σκοτεινού προορισμού να βάλει τις σωστές βάσεις σεβασμού για την ιστορικότητα του τόπου έτσι ώστε αυτό που βγαίνει μέσα από τα social media να είναι μια ουσιαστική προβολή για τον προορισμό και προσθήκη στην συλλογική μνήμη του ανθρώπου ακόμη και αν αυτός την βιώνει μέσα από τα social media», επισήμανε ο Δημήτρης Δημητριάδης.

Μπορεί να σας ενδιαφέρει

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More